“Petites Histoires” over de geschiedenis van Latijns-Amerika 

door Peter Hattink*
peterhattink@yahoo.es

 Deze “Petites Histoires” zijn anecdotische verhalen in hun historische context. Zij geven een inzicht  in het denken  
en het handelen van de volkeren van Amerika, de nieuwkomers en hun nakomelingen op dit continent. 

De officiële geschiedenis is veelal geschreven in het belang van de staat. 
Deze verhalen gaan over de achterkant van historische gebeurtenissen, die door officiële 
geschiedschrijvers  zelden vanuit de mens zelf is verteld.
 
 

1506 Vereeuwigd zonder een echt lijkend Portret

Columbus Lotto 1512
 Columbus, Lorenzo Lotto 1512

Columbus Piombo
 Columbus,Sebastiano
del  Piombo 1519

Columbus Debry
 Columbus, gravure van Theodor de Bry naar het portret van Piombo

Columbus Jovian
 Columbus, Paulo Jovian
1520

Een afbeelding, portret of een foto zegt meer dan duizend woorden. In de geschiedenis van
Spanje en Latijns-Amerika zijn twee historische figuren van wie er geen gelijkend 
portret bestaat: de ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus en Francisco Pizarro, de veroveraar van Peru.


Christoffel Columbus

Van Columbus zijn er veel portretten gemaakt maar er is er geen één over dat tijdens zijn
leven is gemaakt. Alle afbeeldingen berusten op fantasie: de Europese kunstenaars
portretteerden de ontdekkingsreiziger zoals zij hem graag zagen.

Het oudste portret van Columbus dateert van 1512 en werd geschilderd doorde Italiaan
Lorenzo Lotto in 1512. Dit portret is in de 19de eeuw wereldberoemd geworden doordat
er van deze afbeelding miljoenen munten als souvenir zijn geslagen voor de 
Wereldtentoonstelling van Chicago in 1893 waar herdacht werd dat Columbus 400 jaar
geleden Amerika had ontdekt.

In het begin van de zestiende eeuw kwamen er twee Italiaanse “Columbusportretzetters”:
Sebastiano del Piombo en Paulo Giovio. Sebastiano del Piombo maakte het portret van 
Columbus in 1519. De Belgische graficus Theodor de Bry liet zich door deze afbeelding
inspireren en liet Columbus de andere kant uitkijken. Paulo Giovio schilderde Columbus
in 1520 als een eenvoudige man. De Zwitserse kunsternaar Tobias Stimmer kopieerde
deze afbeelding een paar jaar later in een houtsnede, die later op een verfijnde manier 
in veel boeken is terechtgekomen.

De afbeelding van de maniëristische schilder Paulo Giovio lijkt een beetje op hoe Ferdinand, 
de zoon van Columbus, zijn vader beschrijft: “De admiraal was een goed gebouwde man 
van meer dan middelmatige lengte. Hij had een lang gezicht met nogal hoge jukbeenderen. 

Hij was noch dik, noch mager. Hij had een haviksneus en lichte ogen; hij Hd ook een lichte gelaatskeur met een frisse blos. Zijn haar was blond in zijn jeugd maar zijn haar werd wit in zijn dertiger jaren”. De Spaanse geestelijke en verdediger van de indianen Bartolomé de las Casa voegde er aan toe dat de ontdekkingsreiziger helder blauwe ogen had. “Zijn baard en haar waren in zijn jeugd rood, maar de zorgen hadden deze op jonge leeftijd al wilt gemaakt”, aldus de geestelijke, die Columbus persoonlijk heeft gekend. De historicus Gonzalo Fernández de Oviedo merkte op dat Columbus sproeten had.


Columbus Stimmer
 Columbus, houtsnede van Tobias Stimmer, 1557, naar het portret van Jovian

  Columbus Stimmer
 Columbus, vermoedelijk door Ridolfo Ghirlandaio,
1554?

Columbus Naval Museum
 Columbus, artiest onbekend
 

 
Francisco Pizarro 
      
Pizarro anoniem

Pizarro anoniem

Pizarro anoniem

Francisco Pizarro

In tegenstelling tot zijn achterneef en tijdgenoot Hernán Cortës, de veroveraar van Mexico, lijkt het erop dat Francisco Pizarro zich in zijn leven nooit heeft laten portretteren. Als hij dit wel gedaan zou hebben dan moet dat tijdens zijn verblijf van juli tot en met december 1528 in Spanje geweest zijn en is het doek verloren gegaan.

Francisco de Toledo, onderkoning van Peru, gaf in 1571 de opdracht dat de vergaderzaal van het gemeentehuis van Lima verrijkt moest worden met portretten van historische figuren. Een Andalusische schilder, die zich in 1538 in Lima had gevestigd, werd uitgekozen om een portret van Pizarro te maken. De kunstenaar heeft Pizarro, die in 1541 in zijn paleis werd vermoord, persoonlijk gekend en heeft de afbeelding vanuit zijn herinnering moeten schilderen.

In zijn laatste jaren liep Pizarro veel door de stad om de constructie van de gebouwen te controleren. De schilder, wiens naam niet achterhaald kon worden, heeft tijdens de vervaardiging van het portret zijn werk op aanwijzingen van stadsgenoten herhaaldelijk moeten corrigeren. Dit schilderij, dat vermoedelijk het meest gelijkende moet zijn, heeft in de koloniale tijd de meeste tijd in de Bibliotheek van Lima gehangen. Niemand weet nu waar dit portret is gebleven.

Op de anonieme portretten is Francisco Pizarro, een ongeletterde stuurse man uit het Spaanse Extremadura, veelal afgebeeld als een held die van romatiek hield.

 






Pizarro anoniem

Pizarro anoniem

Pizarro anoniem

 copyright Peter Hattink  De verhalen of gedeelten daarvan mogen alleen maar overgenomen worden na schriftelijke toestemming van de auteur.

terug naar de literatuur pagina

Terug naar de voorpagina