Toen pater Bartolomé Arrazola zich verloren voelde accepteerde hij dat niets hem zou kunnen redden. 
Het machtige oerwoud had hem onverbiddelijk en definitief in beslag genomen. 
Gezien zijn gebrek aan kennis van topografie wachtte hij kalm op de dood. 
Hij wilde daar sterven, zonder enige hoop, afgezonderd, met een  strakke gedachte aan het verre Spanje, 
in het bijzonder aan het klooster van Los Abrojos, waar Karel V zich eens zou verwaardigen hem op een
eenvoudige wijze te zeggen dat hij vertrouwen had in de godsdienstijver en zijn inzet als reddende engel.

Toen hij wakker werd was hij omringd door een aantal indianen die zich met een strakke blik aan het 
voorbereiden waren om hem op een altaar te offeren, een altaar dat Bartolomé voorkwam als een 
bed waarop hij uiteindelijk zou kunnen bekomen van zijn angsten, zijn bestemming, van zichzelf. 

Drie jaar in het land hadden hem een middelmatige kennis opgeleverd van de talen van de inboorlingen. 
Hij kon enkele woorden zeggen die werden begrepen. 

Op dat moment kwam in hem een idee op dat hij toeschreef aan zijn talent, aan zijn universele cultuur en 
aan zijn grondige kennis van Aristoteles. Hij herinnerde zich dat men op die dag een totale zonsverduistering 
verwachtte.. 
Hij bereidde zich in het diepste van zijn ziel voor om deze kennis te gebruiken teneinde zijn onderdrukkers 
te misleiden en zijn leven te redden. 

“Als jullie mij doden”, sprak hij, “kan ik de zon aan de hemel verduisteren!”                              

De inboorlingen keken hem strak aan en Bartolomé zag met verbazing het ongeloof in hun ogen. 
Hij zag dat er een korte beraadslaging plaats vond en hij wachtte zelfverzekerd met een zekere hooghartigheid 
op de uitslag. 

Twee uur later gutste het hart van pater Bartolomé Arrazola zijn bloed heftig op de offersteen -glimmend in het 
grauwe licht van een verduisterde zon- terwijl een van de inboorlingen, zonder enige stemverbuiging, zonder haast, 
één voor één, de talloze dagen reciteerde waarop de zons- en maansverduisteringen zouden plaats vinden,  
welke de astronomen van de Mayagemeenschap zonder de waardevolle hulp van Aristoteles berekend en 
opgetekend hadden in hun manuscripten. 

* Complete Werken (en andere verhalen) van de Guatemalteekse schrijver  Augusto Monterroso (1921-2003)