Boekbespreking door Trees van Herpen



Te zot of te bot, pamflet
Auteur Monika van Paemel
Uitgeverij Querido ISBN 90 214 7632 0 (63 blz.)
 
Monika van Paemel is lang de ‘grande dame’ van de Vlaamse literatuur geweest. Titels als De vermaledijde vaders, De eerste steen,
 Rozen op ijs en Celestien brachten haar roem, aanzien en rijkdom. Tevens was en is zij het gezicht van de Vlaamse afdeling van PEN,
een internationale schrijversorganisatie die zich inzet voor de mensenrechten. Als enige vrouw in België verleende het koningshuis haar
de titel barones. Inmiddels verwierven verschillende andere vrouwelijke, Vlaamse auteurs zich een minstens even grote bekendheid in
de literaire wereld. 
 
Te zot of te bot is geen roman. Het is een bondig pamflet over (on)verdraagzaam-heid, allochtonen,maatschappelijke ontwikkelingen en
 het individu temidden van dat alles. Onbehagen over de stemming in de lage landen sinds 11 september, de rassenrellen in Brussel en
de moorden op Fortuyn en Van Gogh, vormde de drijfveer van dit geschrift. In een goed doortimmerd betoog legt Van Paemel de
mankementen van de huidige samenleving bloot. “Toen het ons voor de wind ging moest alles kunnen, nu het even wat tegenzit mag
opeens niets meer”, vraagt ze zich af. Voorheen werd er eindeloos gezeurd en gezannikt over alles, nu wordt er zinloos gekwetst en beledigd.
Ze neemt stelling tegen zelfmoordbommers en tegen hen die dergelijke mensen vrij pleiten uit religieuze motieven. Ze hekelt de media die
omwille van kijk-luister-leescijfers sensatie brengen in plaats van nuance en door middel van veelvuldige herhaling uitspraken als feiten
 presenteren. Ze pleit voor bezinning, even afstand nemen van de waan van de dag om tot zuiverdere afwegingen te komen.

Algemene onvrede vaak zonder grond en onverdraagzaamheid lijken de mens te sturen en te weinig wordt er naar elkaar geluisterd.
Monika van Paemel trapt een open deur in maar wel op een heel eigen wijze. Haar betoog getuigt van oprechtheid, ze is volledig in haar
element en leeft zich helemaal uit in het onderwerp. Het schrijfplezier spat er vanaf ook al geeft ze in de inleiding aan dat de lust tot scherp
uithalen haar is vergaan. Beeldend en helder formulerend, relativerend en gekruid met de nodige humor legt ze de vinger op de zere plek.
Ter afwisseling van haar eigen gedachtenstroom plaatst ze gespreksflarden met haar Nederlandse vriendin in de tekst.
Haar conclusie is: kijk eerst eens goed naar je zelf en vooral: gebruik je gezonde verstand. 

Terug naar de index