Monta de Torres                                               door Trees van Herpen

Vandaag, zondag 9 mei, vond in Bagaces het nationale ACET  kampioenschap stierenrijden plaats.
Nou ben ik een dierenliefhebber en heb me daarom lang afzijdig gehouden van dit Guanacasteekse volksvermaak,
maar deze keer liet ik me verleiden er toch heen te gaan. Een nationaal kampioenschap is toch iets bijzonders,
nietwaar ? En het was de moeite waard. Vandaar dat ik de lezers van de Hollandse Nieuwe erover wil vertellen.

Zoals elke stad of elk dorp in Guanacaste heeft Bagaces een arena, in de locale spraak een rondel genoemd. Je koopt een
toegangskaartje en gaat naar binnen. Op zo’n drie meter boven het zand van de arena zijn in de rondte tribunes gebouwd.
Toen wij er binnengingen zaten er al enkele honderden mensen die een kleurrijke aankleding vormden van de tribunes.
Uiteindelijk werden het er ettelijke duizenden. De muziek schalt luidkeels door de ruimte en overal lopen verkopers hun
waar aan te bieden tussen de mensen door. Onder de tribunes zijn ruimtes die met een houten hekwerk zijn afgesloten.
Her en der is een smalle opening waardoor de toreador of wie dan ook zijn toevlucht kan zoeken voor een wilde stier.
Er zijn een paar poorten voor het in- en uitlaten van de stieren, voor de eerste hulp en voor de organisatie zo blijkt in de
loop van het spectakel.

Een half uur na het officiële aanvangstijdstip -we zijn tenslotte in Costa Rica- begint er een heel ceremoniëel.
 Op paarden komen locale ruiters binnengereden die de vlaggen van het land, de provincie, de gemeente en de sportbond dragen.
Dan worden achtereenvolgens de officials en de toreadors voorgesteld aan het publiek. Dat alles gaat onder begeleiding
van ‘High Chaparel’, de muziek uit de serie Bonanza.  Het kampioenschap bepaalt niet alleen wie de beste toreador is
maar ook welke stier de beste van het land is. En daarin beslist voor een groot deel het lot. Want direct na het spelen
van de volksliederen wordt er geloot welke van de dertien toreadoren op welke van de dertien stieren in de arena zal
 verschijnen en die combinatie bepaalt de kansen van zowel de stier als zijn berijder. Net als bij voetbal kennen de
deelnemers aan deze tak van sport hun rituelen. Alle toreadors raken de grond aan en maken vervolgens een
kruisteken alvorens de arena binnen te stappen of te verlaten.

Wie denkt dat er vervolgens meteen stieren en dappere mannen, die deze kolossen berijden, te zien zijn komt bedrogen uit.
Eerst wordt er een demonstratie gegeven met een keur aan paarden om het publiek een idee te geven van de grote variëteit
die er van deze dieren bestaat. Daarna komen de amazones aan bod die in een race in drie etappes beslissen wie het snelste
 om drie tonnen heendraait zonder deze om te gooien. Tussen dat alles door loopt de nationale clown ‘Gordo’ rondjes en gooit
koekjes en ballen tussen het gretige publiek. Maar eindelijk is het dan zover: met trompetgeschal wordt de eerste stier aangekondigd.

De man met de geijkte rode vlag is in opperste concentratie, een ander staat met het touw strakgespannen in de starthouding
om de deur open te trekken waarachter zich stier en berijder bevinden, voor de rest is de arena zo goed als leeg. Het duurt toch
nog even, er is wat gerommel te horen achter de deur. Ineens vliegt die open en komt een grote bruine stier briesend de ring in
met op zijn rug een iel ogende man die beide armen gebruikt om zijn evenwicht te bewaren. Dan weer gaan de voorpoten omhoog,
dan weer de achterpoten, het beest draait intussen in de rondte en probeert zijn berijder af te werpen, maar die weet zich heel
acrobatisch boven op het dier te handhaven. De strijd is ongelijk, kracht versus behendigheid, maar dat maakt het juist zo interessant.

De kop gaat naar de grond, de man buigt zijn lichaam naar achteren, een halve cirkel, dan gaat de kont de lucht in en maakt de
toreador een tegengestelde beweging, tot het ineens voorbij is. Amper waarneembaar staat de man ineens naast de stier en
maakt een sprint naar een van de smalle openingen. Het publiek juicht en klapt. Uit een van de andere deuren komen twee
ruiters met lasso’s de arena binnen. De man met de vlag en de clown proberen de stier naar het midden te drijven, maar
die wil eerst een ererondje lopen dicht langs het houten hekwerk. Dat mag. Daarna is het meenes en wordt er, na twee
vergeefse pogingen, een lus rond zijn stierennek geworpen. Het beest gaat richting uitgang terwijl de speaker de punten
opleest die de jury hem en zijn berijder heeft toegekend. Daarbij wordt eveneens vermeld hoeveel tijd die hele vertoning
geduurd heeft: 8 seconden maar, het leek wel een volle minuut ! Na de bruine komt er een witte stier met koolzwart
omrande ogen alsof hij is uitgeschoten met de mascara. Ook nu duurt het minder dan 10 seconden en blijft de
stierenrijder ongedeerd. Daarna volgt nummer drie, Gallo Pinto genaamd en het laat zich raden dat deze stier gespikkeld is.
Na elke vier stieren mogen de dames te paard weer in de ring voor hun tweede of derde etappe.
En er blijken naast inheemse en  Andalusische nog Mexicaanse en andere paarden in Costa Rica voor te komen waarmee we
tussen de bedrijven door kennismaken.

Een enkele keer gaat het niet goed. Zo slaat de deur tegen een stier aan bij binnenkomst zodat de toreador onmiddelijk het
evenwicht verliest en eraf valt. Bij een ander is de combinatie stier-man zo onevenwichtig dat er geen sprake van eerlijke
competitie is, de man delft het onderspit terwijl de stier hoge punten scoort. Ongelukken gebeuren er gelukkig niet al wordt
het publiek, naarmate het evenement vordert steeds stoutmoediger en gaat heel stoer door de arena lopen.
Ook moeten de cowboys het meer en meer ontgelden wanneer ze niet in hun eerste poging slagen om de stier te vangen
 in de lasso. Als de laatste stier zijn berijder heeft afgeworpen stormt het publiek in grote getalen het zand op om het beest
door de ontsnappingsdeur te drijven. Ook dat gaat goed waarna de voorbereidingen voor de prijsuitreiking in gang gezet worden.
Daarop hebben wij niet meer gewacht, dus wie echt in de uitslag geïnteresseerd is moet de krant van maandag 10 mei er
 maar even op na slaan.