Boekbespreking
door
Trees van Herpen
Tirza
Auteur
Arnon Grunberg
Uitgeverij
Nijgh & Van Ditmar ISBN: 90 388
2726 1
Arnon
Grunberg (1971) is sinds zijn
debutroman Blauwe Maandagen
in 1994 een gevierd èn omstreden auteur.
Gevierd om zijn
literaire meesterschap dat hem al twee maal de AKO
literatuurprijs opleverde, omstreden vanwege zijn messcherpe columns
waarin
hij
op niets en niemand ontzienende wijze mensen en zaken op de korrel
neemt. Hij
is een veelschrijver maar lang niet alles wat hij
neerpent komt uit in
boekvorm. Menig andere schrijver zou wel brood zien in gebundelde
uitgaven van
zijn columns, feuilleton of rubriek.
Dat Grunberg daar (nog) niet toe overgaat
pleit voor hem, het is een gezonde vorm van zelfkritiek. Aan de andere
kant
gaat hij geen
enkele vorm van publiciteit uit de weg als het om zijn acht
romans gaat. Twee daarvan schreef hij onder het pseudoniem Marek van
der Jagt.
Aanvankelijk
was Arnon Grunberg
zelf steeds de hoofdpersoon in zijn romans. De escapade als Marek van
der Jagt
bracht daar verandering
in. Onveranderlijk zijn de karakters in zijn boeken
tragische figuren, mensen die gelaten het noodlot over zich laten
komen, geen
vechters of rebellen, cynici soms maar altijd zonder hoop op geluk.
Tirza
is een verontrustend boek. Als lezer zit je verkrampt te
wachten tot de ik-figuur, Jörgen Hofmeester, eindelijk het
heft in handen
neemt.
Als dat ten slotte, op een onverwachte wijze, gebeurt komt het als een
complete schok. Hoffmeister is een mislukkeling in alles: werk,
huwelijk en
ouderschap, maar hij houdt kramp-achtig de schijn op. Als laatste
strohalm
probeert hij zich redden via het vader-schap als
hij alleen achterblijft met
zijn jongste, Tirza. Hofmeesters
leven neemt een nieuwe
wending wanneer zijn vrouw, consequent naamloos
aangeduid als ‘de echtegenote’,
onaangekondigd terugkeert. Tirza heeft haar eindexamen gehaald en maakt
zich
klaar voor een reis naar
Namibië, zeer tegen haar vaders zin. Op haar
examenfeestje verschijnt de nieuwe vriend waarin Jörgen de
terrorist Mohammed
Atta ziet.
Dan verdwijnen Tirza en haar vriend. De vader gaat hen zoeken in
Namibië, het verhaal neemt een bizarre wending. Hofmeesters
wereld
stort in en
zijn façade brokkelt af. Voor het eerst vraagt hij zich af
waarom zijn leven
zoveel pijn doet. Het is het besef dat de pijn en leegte
die al een heel leven
als een schaduw over hem hingen, zich eindelijk manifesteren. De huiver
waarmee
je de laatste pagina’s leest
bewijzen de kwaliteit van deze roman.
Terug naar de index