Boekbespreking
door
Trees van Herpen
Passionate
Minds, the great enlightenment love affair
Auteur
David Bodanis
Uitgeverij
Little, Brown ISBN 0-316-73085-8 (234 blz
aanhangsel 78 blz..)
Historische romans vergen veel research.
Behalve alles uitspitten over de hoofdperso(o)n(en) moet de auteur zich
verdiepen in de gebruiken en zeden van die tijd, de architectuur, de
omgangsvormen, kleding en het taalgebruik om maar een greep te doen.
Hij of zij
moet zich door
stapels collaterale
literatuur heen lezen en alle geschiedkundige gegevens
verifiëren anders vallen
de historici over hem heen. Zo’n boek verdient alleen al
daarom respect.
In Passionate
Minds wordt de schijnwerper
gericht op Emilie du Châtelet (1706-1749) levensgezellin van
Voltaire
(1694-1778). Voltaire is genoegzaam bekend als, dichter, roman- en
toneelschrijver die aan de wieg van de Verlichting stond met zijn
rationalistische ideeën. Emilie verdient echter minstens
zoveel aandacht
vanwege haar aandeel in zijn geschriften maar meer nog voor haar eigen
wetenschappelijke werk. Volgens Bodanis was zij een begenadigd en
gedreven
wiskundige, zeer ongebruikelijk in die tijd. Alleen en samen met
Voltaire
onderzocht ze de oorsprong van licht en de invloed van de zwaartekracht
op de
planeten. Aanvankelijk was ze een aanhang-ster van Newton’s
theorieën, later
volgde ze de Duitser Leibniz.
Emilie werd jong
uitgehuwelijkt aan een Franse
generaal. Een verstandshuwelijk vol wederzijds begrip. De ondertitel
van de
roman geeft al aan dat haar romance met Voltaire haar ware passie
vormde. Toch
was ook deze relatie verre van ideaal. De partners waren intellectueel
aan elkaar
gewaagd, maar jalousie de métier en het gecompliceerde
hofleven vol intriges
maakten het hen niet altijd makkelijk.
In afwisselende hoofdstukken beschrijft Bodanis hun leven dat aaneenhangt van vluchten voor het almachtige koningshuis, gestuurd door de katholieke prelaten, wetenschappelijke experimenten, ontrouw en affaires, heftige discussies en spetterende feesten. Hij weet de tijdgeest invoelbar te maken. Wat hij echter niet kan is overtuigen dat Emilie de wetenschapper is die hij ons in de inleiding belooft. Daarvoor zijn er teveel huiselijke scenes en society perikelen. Voltaire blijkt een weke hypochonder en Emilie de sterke vrouw. Een gemiste kans voor een boek over een feministe avant la lettre. Kortom more Passion than Mind.