Karel Hallebeek

Gesprek met Karel Hallebeek, een van de oprichters.

De club bestaat dit jaar 45 jaar en laatste twintig daarvan zijn behoorlijk gedocumenteerd. Van af 1977 door de Mededelingen van Peter Krudde en Jan Doedel.

Van af het "heroprichtingsjaar" 1983 enerzijds door de maandelijkse krantjes (van A H C- koerier, via de C H C -er tot de Hollandse Nieuwe) en aan de andere kant door de notulen van de bestuursvergaderingen.Zie de Geschiedenis van de Hollandse Nieuwe(2)
Van de jaren daarvoor is er niet zoveel bekend behalve de gegevens van de oprichtings akte (15 juni 1952), de concept statuten, die ons opgestuurd werden vanuit Venezuela, en de kroniek van de vereniging geschreven door Jan Doedel,(gepubliceerd in HN # 96 en 97), die erg interessant is, maar bij lange na niet volledig.
Vooral over de eerste jaren (1952-1966) zijn er weinig gegevens en wij waren dan ook erg verheugd de gelegenheid te hebben om te praten met een van de oprichters, zie de besturen van de vereniging, Karel Hallebeek die samen met zijn vrouw Hanneke), hier op bezoek was.

Karel is een aangename causeur (de uren vlogen voorbij) en bleek een ijzersterk geheugen te bezitten, hetgeen menige humoristische anecdotes opleverde, niet allemaal geschikt voor publicatie. Helaas bleek zijn betrokkenheid bij het clubleven niet zo groot als gedacht, alhoewel het mede-oprichter zijn van een vereniging op zichzelf al een hele grote daad is. Wat echter belangrijk is dat vele namen genoemd werden van Nederlanders, die sinds de vijftiger jaren zich in Costa Rica vestigden. Wie weet zijn die namen weer aanleiding tot het naarbovenkomen van andere namen en feiten over de beginperiode van de club.

De familie Hallebeek

Karel kwam met zijn vrouw Hanneke en zoon Hans in het begin van de vijftiger jaren vanaf Curacao, met de boot, naar Costa Rica. Hij werkte de eerste vijf jaren in vertegenwoordigingen voor Leo Preuss R. Ltda.. Daarna van 1956-1960 in de directie Libreria Universal, Carlos Federspiel & CO. S.A., onder de toenmalige directeur Hubert F. en van 1960-1966 was hij het hoofd van de administratie van het IICA, het Instituto Inter-americano de Ciencias Agricolas) van de O.A.S. (Organisation of American States), tegenwoordig CATIE, te Turrialba.
Zijn vrouw Hanneke, een voormalige wiskunde lerares, was vele jaren secretaresse van de Nederlandse Legatie (pas na 1963 werd de naam ambassade gebruikt). Zij werd opgevolgd door Mia Pasteuning, getrouwd met Frits Engelberts, secretaris van de vereniging in 1954. Mia werd geassisteerd door Elsa Cadieres, dochter van de havenmeester van Curacao.

De oprichters

Van sommige oprichters en eerste bestuursleden is er nu iets meer bekend.
Theodoor Peuchen was een voormalig functionaris van de BPM (Bataafse Petroleum Maatschappij = SHELL) in Venezuela. Hij had als hobby het in blokjes plastificeren van insecten, munten e.d. klein spul, was getrouwd en had een dochter
Jacob (Jaap) Smits had een koffieplantage in de buurt van Grecia.
Gerard Jaspers, een ex-hofmeester van de KNSM begon na de oorlog als chefkok van de Pescadera Club (van de SHELL) op Curacao. In Barva de Heredia opende hij een hotelletje en later een flinke zaak, het Holland House aan de buitenkant van Barrio Escalante; gehuwd met een Costaricaanse .
D.J. de Ruyter was de Heineken-man, die ook van Curacao kwam en eigenlijk de gangmaker was achter de oprichting van de Club.
Bralt Hovenga was de man die hier een vleeswarenfabriek begon en met een vleesmolentje een flink en gezond bedrijf startte, bekend als "Jimmy's".
Wim van Wees, ook een ex-BPM-er, had hier een finca. Wij hebben hem zelf nog gekend. Hij was het die ons op het spoor bracht van de officiele oprichtings akte. Van 1983 tot aan zijn overlijden op 2 november 1987 was hij weer lid van de Club.
Gerrit Stekelenburg, vrouw Julia Frouws (schoondochter van de oprichter van de Edesche Courant) en haar dochter Marian (Julia's eerste man was in N.O.I. in het kamp overleden), kwamen hier ook vanaf Curacao. Gerrit had daar op Mahaai de kruidenierswinkel "Het Suikertuintje", dat later onder "Toffie" Hofland enorm is gegroeid en grote vermaardheid heeft gekregen. In San Jose begon Gerrit het Hotel Metropoli, op de Avenida Central, de locatie van het huidige Hotel Granvia.
Philip de Jong ook van Curacao, hoe kan het anders, runde hier o.a. een grote glijbaan, die jaarlijks op de Plaza Viquez-kermis een sukses was.
Geen specifieke gegevens zijn bekend van G.H.Barneveld, Jan van de Heuvel, Frans Westgeest en Clement Lacle

De Club

De eerste jaren was iedere Nederlander lid, maar er waren geen publikaties. Of er ledenlijsten werden bijgehouden, of contributie geind werd (volgens de concept statuten cs 10 per maand) is niet bekend.
De traditionele feesten, zoals Sinterklaas, Haringfeest en Oranjefeest werden altijd gehouden. Voornamenlijk dank zij de onmisbare hulp van de KLM, die tot aan 1995 de spullen voor deze feesten gratis invloog. In die eerste jaren was de KLM man van der Lely , naar men zegt een uitstekende P.R man. Sinterklaas werd in de residentie gehouden en de de andere bijeenkomsten in de Casa Libanesa op de Paseo Colon.

De Legatie

Karel herinnerde zich, dat Cees Vroon de eerste officiele "vertegenwoordiger" was van de Nederlandse regering in die tijd (1952-1955). Hij was een soort kwartiermeester met Hanneke Hallebeek als administratief medewerksters alias "manusje van alles". De eerste zaakgelastigde (ambassadeur) was Henry de Waal (1955-1958).Hij kreeg Kees van Bijleveldals kanselier en, na Hanneke's vertrek, Mia Pasteuning als gezantschaps-secretaresse, later getrouwd met Frits Engelberts, geoloog van de Union Oil Company.
Na Henry de Waal kwam Ambassadeur (Ir. P.H.)Zijderveld (1958-1961). Van hem vonden wij in ons eigen archief
nog een visitekaartje van april 1957 met als titel "Envoye Extraordinaire et Ministre Plenipotentiaire de sa Majeste La Reine des Pays Bas".
Handels attache was toen Piet Daniels (met vrouw Tine) en 1e Secretaris (uit datzelfde archief) Emeric de Jongh, die opgevolgd werd door H.H.Brons.

Aanvullingen op de Kroniek

Wat wij verder nog van Karel hoorden, waren een paar aanvullingen op de kroniek van Jan Doedel. Theo Morsink, ex-steward bij de KLM,begon in Costa Rica met een pension in San Rafael de Desamparados; Later begon hij, samen met eveneens ex-KLM-steward Ben Demmer het Hotel Royal Dutch n (op de plaats van het latere Hotel Amstel).Zij haalden Hans van Wielen en Jan Dankers als kok naar hun zaakn en later de onlangs overleden Hans van Gelder. Misschien kan Hans van der Wielen dat verhaal een keer vertellen.

Karel en Hanneke bedankt voor de informatie en de gezelligheid.

Wij roepen een ieder, die aanvullende informatie kan verstrekken, op ons te schrijven of te e-mailen.


Cor Teunissen

1997